Gặp lại bạn thời cắt cỏ chăn trâu
Ra đi là để ngày trở lại
Nơi ta về cắt rốn chôn rau
Thời gian cổ tích màu năm tháng
Vẫn thắm tươi tóc chỏm trên đầu.
Gặp lại bạn thời cắt cỏ chăn trâu
Lòng nao nao nhớ về từng kỷ niệm...
Da diết quê hương mưa nguồn gió biển
Góc làng đây sao ngỡ cả giang sơn!
Bạn thời lên ông tuổi tác giàu sang
Vẫn mày tao tay bắt mặt mừng
Cái quý nhất chẳng phải là tiền bạc
Bởi nghĩa tình xứ sở thủy chung.
Từng sống tháng năm tuổi trẻ hết mình
Như áo vá chân đất thời chăn trâu cắt cỏ
Ôi một thời hồn nhiên - Một thời quá khứ
Cho nâng niu ta được sống hai lần...
Đất quê hương cứ thơm thảo trong ngần
Khi ra đi lúa đồng thơm gốc rạ
Thời trở về bốn mùa xanh ngọn gió
Nón Bài Thơ từng kiểng nắng từ đây...
Nguyễn Trọng Đồng
Các bài viết khác:
Các bài viết khác:
Có ai dám tự nhận "Tôi không vô cảm, tôi không hèn nhát"?
Thứ sáu 17/05/2013 09:23
(GDVN) - "Khi lên án thói xấu của không ít người Việt, liệu có ai dám tự nhận
mình miễn nhiễm với những thói xấu ấy không?", độc giả T.T.Luận (Nghệ
An) đặt câu hỏi.
- Không có khát vọng lớn, nhiều người Việt "quẩn quanh sau lũy tre làng"
- Người Việt vô cảm, hèn nhát? Đúng quá rồi, bác Nguyễn Lân Dũng ơi!
- GS Nguyễn Lân Dũng: Rất nhiều người Việt ham tiền, vô cảm, hèn nhát
- Thêm một nhà nghiên cứu “nã đạn” về tính xấu của người Việt
- Thuốc chữa bệnh gian, tham của người Việt? Tôi nghĩ là có...
Chia sẻ suy nghĩ về chuyên mục Vì khát vọng Việt,
độc giả Nguyễn Minh Phong cho rằng: "Tôi rất tán thành chủ trương của
Báo điện tử Giáo dục Việt Nam đưa vấn đề nóng bỏng này lên diễn đàn. Tôi
có một vài ý kiến như sau: Nhiều bạn đọc đã chỉ ra một số nguyên nhân
để dẫn đến thảm cảnh "cái xấu" bắt đầu sinh sôi nảy nở như "nấm trong
rừng"… Theo tôi tất cả đều đúng, nhưng chưa phải nguyên nhân hàng đầu.
Nguyên nhân hàng đầu mà mỗi người Việt chúng ta phải “không hèn nhát” để dám nói ra, dám nhận dạng nó, là nguyên nhân mà ông cha ta đã tổng kết nhiều đời nay đó chính là “thượng bất chính, hạ tắc loạn”.
Hãy nhìn lại xem, ở bất cứ cấp nào, địa phương nào, cơ quan đơn vị nào, nếu các vị lãnh đạo gương mẫu, liêm chính, chí công vô tư, có đức có tài như lời dạy của Bác Hồ với cán bộ, thì ở đó không xảy ra tiêu cực, nhân viên hoặc cấp dưới không dám tham nhũng, cửa quyền, sống làm việc vô trách nhiệm, đục khoét làm giàu trên nỗi đau của người khác... Ở đó sẽ không có cơ hội để xuất hiện “một con sâu…”, rồi sau đó “cả bầy sâu…” đục khoét đất nước.
GS Nguyễn Lân Dũng: Rất nhiều người Việt ham tiền, vô cảm, hèn nhát
Trước khi "ước mơ lớn", các cử nhân tương lai hãy đọc bài viết này!
Không có khát vọng lớn, nhiều người Việt "quẩn quanh sau lũy tre làng"
Cũng từ nguyên nhân này, nảy ra một bệnh dịch là “bệnh thành tích” mà
đúng nghĩa của nó chính là “bệnh nói dối” đang hoành hành ở khắp nơi,
mọi cấp mọi ngành.
Có bạn đọc nhận định là “Vô cảm, hèn nhát của nhiều người Việt bắt nguồn từ việc sợ liên lụy….”, theo tôi là không sai, nhưng cái chủ yếu nhất là trong xã hội hiện nay đã mất đi niềm tin của nhân dân là “kẻ gian phải sợ người ngay”, “chính nghĩa cuối cùng phải chiến thắng phi nghĩa”, người có tâm, có công tố cáo hoặc chống tiêu cực phải được bảo vệ an toàn đến cùng (chứ chưa nói đến việc tưởng thưởng xứng đáng).
Từ nhìn nhận những nguyên nhân chủ yếu này, các cấp lãnh đạo nếu quyết tâm và quyết liệt vì tương lai của đất nước, có thể có những giải pháp hiệu quả để xử lý, khắc phục".
Bên cạnh đó, độc giả Dương Đăng Khoa cũng chỉ ra khởi nguyên tính xấu của người Việt là "sự đố kỵ": "Theo tôi nghĩ: Những tật xấu của người Việt bắt đầu từ sự đố kỵ.
Ví dụ như thấy người khác giàu hơn mình, giỏi hơn mình, đẹp hơn mình, được nhiều người ca tụng và nể nang... Thì đâm ra ganh ghét, nói xấu và tìm cách hãm hại mới vừa lòng hả dạ.
Trong quan hệ gia đình họ hàng, người nào có quyền cao chức trọng, có nhiều tiền bạc sẽ được họ hàng, bà con xa gần ca tụng, nịnh bợ để hòng nhờ vả. Ngược lại, những người nghèo hèn thì bị khinh, coi thường cho dù là người thân trong gia đình. Cái xấu cũng bắt đầu từ đây.
Trong giáo dục, dùng điểm số để đánh giá năng lực học tập là môi trường rất tốt để gia tăng lòng đố kỵ. Có thể thấy, học sinh bị điểm thấp sẽ bị các bạn chế giễu, thầy cô la mắng. Trong khi đó những học sinh này rất cần sự giúp đỡ, động viên của cộng đồng để vươn lên học tốt. Vả lại, điểm thấp không phải là cái tội và những học sinh bị điểm thấp không phải là tội đồ.
Vậy đánh giá học sinh không dùng điểm số mà dùng chữ. Ta có thể dùng chữ “đạt” hay “chưa đạt” để đánh giá học sinh. Tuyệt đối không để các em học sinh mắc bệnh ngôi sao trong khi mới chỉ ở cấp tiểu học.
Như vậy, có 2 nguồn gốc quan trọng hình thành nhân cách xấu hoặc tốt: Một là từ gia đình, bao gồm những tục lệ và lối sống, cách suy nghĩ... Hai là từ hệ thống giáo dục, bao gồm những người vận hành hệ thống giáo dục, sách giáo khoa, nhân cách của những người làm giáo dục. Như vậy giải quyết những nguyên căn đó thì làm như thế nào?"
Ở một khía cạnh khác, độc giả Việt Anh nêu ra tính xấu của một bộ phận người Việt đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài như sau: "Người Việt ta khi rời quê hương bản quán đi làm ăn, sinh sống ở địa phương khác ở trong nước cũng như ở nước ngoài, đa số mang trong dòng máu “tính cục bộ ích kỷ”. Họ chỉ chú ý sự gắn kết "đồng hương" theo địa phương, vùng miền. Từ đó, phát sinh nhiều mặt ứng xử tiêu cực, thích sống co cụm theo tư tưởng bầy đàn, ủng hộ nhau bất chấp đúng sai... Đa số không chú ý đề cao thể diện quê hương, thể diện dân tộc hào hùng trên đất khách,... Đó là một ý thức hệ của người Việt đang thịnh hành, một tình trạng rất đáng buồn hiện nay".
Đối với bài viết "Giới trẻ và những thói xấu" của BS Hòa Minh Tân (Hà Nội), độc giả Thanh Thảo cho biết ý kiến: “Trước hết, em xin nói em không bác bỏ bài viết này mà chỉ đóng gớp thêm một số ý kiến cá nhân. Bài viết rất hay, rất xác thực.
Em cũng là một sinh viên. Nhưng nói cho cùng, ở một khía cạnh nào đó, sinh viên đúng là có rất nhiều tật xấu. Nhưng em mong mọi người nên nhớ một điều: Bởi chính chúng em hiện nay đang ngồi trên ghế giảng đường thỉnh thoảng vẫn tự hỏi "Liệu những điều chúng ta được học trên ghế nhà trường có đủ để giúp chúng ta có thêm những cơ hội trong cuộc sống?"
Em không phủ nhận thói xấu của sinh viên, nhưng vẫn có một số bộ phận sinh viên vẫn muốn được học hỏi, được làm việc, được thể hiện mình. Tuy nhiên với nền giáo dục hiện nay, thì từ khi bước chân vào trường học đến lúc là một sinh viên thì các thầy cô vẫn chưa thực sự để học sinh bộc lộ những suy nghĩ của bản thân. Thay vào đó, thầy cô bắt học sinh phải theo tư duy của thầy cô... đáng buồn thay!
Thay cho lời kết bài viết này là câu hỏi của độc giả T.T.Luận (Nghệ An): "Khi lên án thói xấu của không ít người Việt, liệu bản thân người đó có dám tự nhận mình miễn nhiễm với những thói xấu ấy không? Tôi tin chắc là khó, thế thì thay vì "ném đá", quan trọng nhất là mọi người phải đưa ra được giải pháp có thể triệt tiêu dần thói xấu, để người Việt mạnh hơn, đoàn kết hơn. Từng cá thể người Việt mạnh, xã hội ắt sẽ không dễ dàng nhiễm bệnh"
 |
| Ảnh minh họa. |
Nguyên nhân hàng đầu mà mỗi người Việt chúng ta phải “không hèn nhát” để dám nói ra, dám nhận dạng nó, là nguyên nhân mà ông cha ta đã tổng kết nhiều đời nay đó chính là “thượng bất chính, hạ tắc loạn”.
Hãy nhìn lại xem, ở bất cứ cấp nào, địa phương nào, cơ quan đơn vị nào, nếu các vị lãnh đạo gương mẫu, liêm chính, chí công vô tư, có đức có tài như lời dạy của Bác Hồ với cán bộ, thì ở đó không xảy ra tiêu cực, nhân viên hoặc cấp dưới không dám tham nhũng, cửa quyền, sống làm việc vô trách nhiệm, đục khoét làm giàu trên nỗi đau của người khác... Ở đó sẽ không có cơ hội để xuất hiện “một con sâu…”, rồi sau đó “cả bầy sâu…” đục khoét đất nước.
GS Nguyễn Lân Dũng: Rất nhiều người Việt ham tiền, vô cảm, hèn nhát
Trước khi "ước mơ lớn", các cử nhân tương lai hãy đọc bài viết này!
Không có khát vọng lớn, nhiều người Việt "quẩn quanh sau lũy tre làng"
Có bạn đọc nhận định là “Vô cảm, hèn nhát của nhiều người Việt bắt nguồn từ việc sợ liên lụy….”, theo tôi là không sai, nhưng cái chủ yếu nhất là trong xã hội hiện nay đã mất đi niềm tin của nhân dân là “kẻ gian phải sợ người ngay”, “chính nghĩa cuối cùng phải chiến thắng phi nghĩa”, người có tâm, có công tố cáo hoặc chống tiêu cực phải được bảo vệ an toàn đến cùng (chứ chưa nói đến việc tưởng thưởng xứng đáng).
Từ nhìn nhận những nguyên nhân chủ yếu này, các cấp lãnh đạo nếu quyết tâm và quyết liệt vì tương lai của đất nước, có thể có những giải pháp hiệu quả để xử lý, khắc phục".
Bên cạnh đó, độc giả Dương Đăng Khoa cũng chỉ ra khởi nguyên tính xấu của người Việt là "sự đố kỵ": "Theo tôi nghĩ: Những tật xấu của người Việt bắt đầu từ sự đố kỵ.
Ví dụ như thấy người khác giàu hơn mình, giỏi hơn mình, đẹp hơn mình, được nhiều người ca tụng và nể nang... Thì đâm ra ganh ghét, nói xấu và tìm cách hãm hại mới vừa lòng hả dạ.
Trong quan hệ gia đình họ hàng, người nào có quyền cao chức trọng, có nhiều tiền bạc sẽ được họ hàng, bà con xa gần ca tụng, nịnh bợ để hòng nhờ vả. Ngược lại, những người nghèo hèn thì bị khinh, coi thường cho dù là người thân trong gia đình. Cái xấu cũng bắt đầu từ đây.
Trong giáo dục, dùng điểm số để đánh giá năng lực học tập là môi trường rất tốt để gia tăng lòng đố kỵ. Có thể thấy, học sinh bị điểm thấp sẽ bị các bạn chế giễu, thầy cô la mắng. Trong khi đó những học sinh này rất cần sự giúp đỡ, động viên của cộng đồng để vươn lên học tốt. Vả lại, điểm thấp không phải là cái tội và những học sinh bị điểm thấp không phải là tội đồ.
Vậy đánh giá học sinh không dùng điểm số mà dùng chữ. Ta có thể dùng chữ “đạt” hay “chưa đạt” để đánh giá học sinh. Tuyệt đối không để các em học sinh mắc bệnh ngôi sao trong khi mới chỉ ở cấp tiểu học.
Như vậy, có 2 nguồn gốc quan trọng hình thành nhân cách xấu hoặc tốt: Một là từ gia đình, bao gồm những tục lệ và lối sống, cách suy nghĩ... Hai là từ hệ thống giáo dục, bao gồm những người vận hành hệ thống giáo dục, sách giáo khoa, nhân cách của những người làm giáo dục. Như vậy giải quyết những nguyên căn đó thì làm như thế nào?"
Ở một khía cạnh khác, độc giả Việt Anh nêu ra tính xấu của một bộ phận người Việt đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài như sau: "Người Việt ta khi rời quê hương bản quán đi làm ăn, sinh sống ở địa phương khác ở trong nước cũng như ở nước ngoài, đa số mang trong dòng máu “tính cục bộ ích kỷ”. Họ chỉ chú ý sự gắn kết "đồng hương" theo địa phương, vùng miền. Từ đó, phát sinh nhiều mặt ứng xử tiêu cực, thích sống co cụm theo tư tưởng bầy đàn, ủng hộ nhau bất chấp đúng sai... Đa số không chú ý đề cao thể diện quê hương, thể diện dân tộc hào hùng trên đất khách,... Đó là một ý thức hệ của người Việt đang thịnh hành, một tình trạng rất đáng buồn hiện nay".
Đối với bài viết "Giới trẻ và những thói xấu" của BS Hòa Minh Tân (Hà Nội), độc giả Thanh Thảo cho biết ý kiến: “Trước hết, em xin nói em không bác bỏ bài viết này mà chỉ đóng gớp thêm một số ý kiến cá nhân. Bài viết rất hay, rất xác thực.
Em cũng là một sinh viên. Nhưng nói cho cùng, ở một khía cạnh nào đó, sinh viên đúng là có rất nhiều tật xấu. Nhưng em mong mọi người nên nhớ một điều: Bởi chính chúng em hiện nay đang ngồi trên ghế giảng đường thỉnh thoảng vẫn tự hỏi "Liệu những điều chúng ta được học trên ghế nhà trường có đủ để giúp chúng ta có thêm những cơ hội trong cuộc sống?"
Em không phủ nhận thói xấu của sinh viên, nhưng vẫn có một số bộ phận sinh viên vẫn muốn được học hỏi, được làm việc, được thể hiện mình. Tuy nhiên với nền giáo dục hiện nay, thì từ khi bước chân vào trường học đến lúc là một sinh viên thì các thầy cô vẫn chưa thực sự để học sinh bộc lộ những suy nghĩ của bản thân. Thay vào đó, thầy cô bắt học sinh phải theo tư duy của thầy cô... đáng buồn thay!
Thay cho lời kết bài viết này là câu hỏi của độc giả T.T.Luận (Nghệ An): "Khi lên án thói xấu của không ít người Việt, liệu bản thân người đó có dám tự nhận mình miễn nhiễm với những thói xấu ấy không? Tôi tin chắc là khó, thế thì thay vì "ném đá", quan trọng nhất là mọi người phải đưa ra được giải pháp có thể triệt tiêu dần thói xấu, để người Việt mạnh hơn, đoàn kết hơn. Từng cá thể người Việt mạnh, xã hội ắt sẽ không dễ dàng nhiễm bệnh"
Phạm Liễu
Không có khát vọng lớn, nhiều người Việt "quẩn quanh sau lũy tre làng"
Thứ năm 16/05/2013 07:24
(GDVN) - "Nhìn nhận
thực tế, người Việt Nam vẫn chưa có những tư tưởng và khát vọng lớn.
Chúng ta vẫn đang loanh quanh trong lũy tre làng mà chúng ta tưởng rằng
chúng ta đã thoát ra được từ mấy chục năm trước. Đó là một trong những
khuyết điểm lớn nhất của người Việt...", độc giả Lê Xuân Hải viết.
LTS: Những bài
viết của các vị Giáo sư, tiến sĩ, nhà nghiên cứu văn hóa... phân tích về
sức mạnh và điểm yếu của người Việt đăng tải trên chuyên mục "Vì khát
vọng Việt" tiếp tục nhận được nhiều ý kiến phản hồi từ độc giả. Báo điện
tử Giáo dục Việt Nam xin trích đăng nguyên văn bài viết "Thiếu tư tưởng
và niềm tin - Khuyết điểm lớn nhất của người Việt" của độc giả Lê Xuân Hải xung quanh chủ đề này:
Truyện xưa kể rằng, vua Sở một lần đi săn làm rơi mất cây cung báu. Người hầu xin vua dừng xe lại để đi tìm nhưng vua Sở gạt đi và nói “Vua Sở đánh mất cung, người nước Sở lại nhặt được cung, thế thì cây cung không mất”. Khổng Tử biết được chuyện này than rằng “Tiếc cho cái chí vua Sở không được lớn. Nếu nói rằng ta đánh rơi cung, người thiên hạ lại nhặt được cung thì có phải là tốt hơn không”.
Một câu chuyện rất nhỏ của lịch sử nhưng lại đề cập đến một vấn đề rất lớn của mỗi con người cũng như của mỗi dân tộc: Vấn đề tư tưởng.
Thật vậy, một dân tộc mạnh trước hết phải là một dân tộc mạnh từ trong tư tưởng. Nghĩa là dân tộc đó phải chứa đựng trong lòng mình những tư tưởng, những khát vọng lớn lao, muốn vươn lên chinh phục thế giới bằng sức mạnh trí tuệ và bản lĩnh riêng có của mình. Nước ta đã trải qua 4.000 năm lịch sử, nhưng chúng ta chưa bao giờ là một “người khổng lồ” của thế giới, bởi chúng ta chưa từng có những tư tưởng vĩ đại
Nói lên khát vọng của người Việt xưa, ca dao có câu:
“Tháng năm ta có lúa chiêm
Tháng mười ta lại có thêm lúa mùa
Nếu ăn không hết còn thừa
Bán mua áo mặc là vừa ấm no”
Bài ca dao đã nói lên khát vọng của người Việt Nam, một khát vọng hết sức bình dị và thiết thực: Có được một cuộc sống ấm no, đầy đủ. Nhưng đó cũng là một khát vọng rất nhỏ bé, thể hiện tâm lí “tiểu nông” từ lâu đã ăn sâu vào máu của người Việt: Tâm lí “cầu an”, “cầu nhàn”. Trong đó hoàn toàn không có chỗ cho những ước vọng lớn lao, những tư tưởng vĩ đại về kinh tế, chính trị, lãnh thổ… Chính tâm lí đó đã làm cho người Việt mắc bệnh “tự thỏa mãn” dẫn đến sự trì trệ trong ý thức làm đất nước chậm phát triển.
Trong chúng ta nhiều người nhầm tưởng rằng cùng với sự đi lên của đất nước sau hàng chục năm đổi mới, tâm lí đó đã biến mất. Nhưng không nó vẫn đang tồn tại và ngày càng phát triển.
Nhìn vào thực tiễn sẽ nhận thấy, với người lao động bình thường: nông dân, công nhân, thương nhân,... mơ ước về một cuộc sống đủ ăn, đủ tiêu, có chút dư giả vẫn là mục tiêu theo đuổi suốt đời của họ. Còn với những trí thức tương lai của đất nước (những học sinh, sinh viên) mong muốn của họ là kiếm được mảnh bằng để ra đời tìm được công việc với đồng lương đủ sống.
GS Nguyễn Lân Dũng: Rất nhiều người Việt ham tiền, vô cảm, hèn nhát
Thêm một nhà nghiên cứu “nã đạn” về tính xấu của người Việt
PGS.TS Trịnh Hòa Bình: Người Việt xấu nhất là thói hám danh, chuộng lạ
Tất nhiên đất nước ta vẫn có những con người có khát vọng và tư tưởng
lớn như Ngô Bảo Châu, Phạm Nhật Vượng, Đặng Lê Nguyên Vũ… nhưng số những
người như vậy là rất ít ỏi, không đủ sức đại diện cho sức mạnh và thế
đi lên của cả một dân tộc.
Nhìn nhận thực tế, người Việt Nam vẫn chưa có những tư tưởng và khát vọng lớn. Chúng ta vẫn đang loay quanh trong lũy tre làng mà chúng ta tưởng rằng chúng ta đã thoát ra được từ mấy chục năm trước. Đó là một trong những khuyết điểm lớn nhất và quan trọng nhất của người Việt. Bởi suy cho cùng, tư tưởng là ngọn đèn chỉ đường, là yếu tố nội lực thúc đẩy con người đi lên phía trước và gặt hái thành công.
Nhà văn, nhà triết học Đi–đơ–rô từng nói “Anh sẽ không làm được gì nếu không có mục đích, anh cũng sẽ không làm được gì vĩ đại nếu mục đích của anh tầm thường”. Nếu chúng ta cứ mãi chỉ có những “mục đích tầm thường” chúng ta sẽ không bao giờ “lớn lên” được.
Khi xem xét những yếu tố nội tại ảnh hưởng tới tư tưởng, khát vọng lớn của con người và lớn hơn là một dân tộc, có thể nhận thấy tinh thần dân tộc, ý thức tự cường, tự hào, tự tôn dân tộc đóng một vai trò quan trọng.
Chúng ta vẫn thường nhận thấy người Việt Nam rất có lòng tự hào, tự tôn dân tộc, nhưng thực tế đã cho thấy người Việt cũng mắc “bệnh tự ti dân tộc” nữa. Người viết bài này đã từng gặp không ít trường hợp (có những trường hợp là trí thức có tầm cỡ) thường đem Việt Nam ra so sánh với các nước Âu Mỹ phát triển và cuối cùng đi tới một kết luận giống nhau: Ca ngợi nước ngoài và châm biếm, chê bai nước mình lạc hậu.
Đây là một trong những biểu hiện của bệnh “tự ti dân tộc” và biểu hiện của sự thiếu lòng tin vào dân tộc mình. Những người “mắc bệnh” này thường bi quan về tương lai phát triển của đất nước cũng như có cái nhìn tiêu cực với những vấn đề nảy sinh trong đời sống xã hội. Họ không nhìn thấy những điểm mạnh của dân tộc và khả năng phát huy những điểm mạnh ấy, hoặc giả nhìn thấy thì họ cũng không tin rằng những điểm mạnh đó có thể mang lại thành công cho đất nước.
Đó là một khuyết điểm “chết người” của người Việt. Bởi niềm tin vào sức mạnh của dân tộc, lòng tự hào, tự tôn dân tộc là căn cốt để tạo nên sức mạnh cho con người và dân tộc Việt Nam. Thiếu đi niềm tin thì chẳng khác gì cây không có rễ, sông không có nguồn, không thể nào tồn tại độc lập được chứ đừng nói gì tới thành công.
Mà niềm tin, lòng tự hào, tự tôn dân tộc của chúng ta là hoàn toàn chính đáng và có cơ sở. Xét như nước chúng ta, đất đai rộng hơn 300 nghìn km², dân đông hơn 90 triệu người, văn hóa có bề dày hàng nghìn năm, lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước vô cùng anh hùng. Chúng ta có núi, sông, biển, tài nguyên… nghĩa là có hầu hết những gì mà một quốc gia cần để phát triển. Chúng ta chỉ thiếu con người, hay đúng hơn chúng ta thiếu một những con người có tư tưởng và khát vọng lớn, có lòng tự tôn, tự cường và lòng tin vào sức mạnh của dân tộc. Nếu cả 90 triệu con người Việt Nam đều nhận thức và làm được điều đó thì chúng ta sẽ là vô địch.
Người Việt Nam có những điểm mạnh mà thế giới phải công nhận và kính phục nhưng người Việt Nam cũng có những khuyết điểm mà chúng ta phải tự thừa nhận và khắc phục nó. Người Việt “mạnh” hay “yếu”, điều đó phụ thuộc vào lời nói và hành động của mỗi chúng ta
Truyện xưa kể rằng, vua Sở một lần đi săn làm rơi mất cây cung báu. Người hầu xin vua dừng xe lại để đi tìm nhưng vua Sở gạt đi và nói “Vua Sở đánh mất cung, người nước Sở lại nhặt được cung, thế thì cây cung không mất”. Khổng Tử biết được chuyện này than rằng “Tiếc cho cái chí vua Sở không được lớn. Nếu nói rằng ta đánh rơi cung, người thiên hạ lại nhặt được cung thì có phải là tốt hơn không”.
Một câu chuyện rất nhỏ của lịch sử nhưng lại đề cập đến một vấn đề rất lớn của mỗi con người cũng như của mỗi dân tộc: Vấn đề tư tưởng.
Thật vậy, một dân tộc mạnh trước hết phải là một dân tộc mạnh từ trong tư tưởng. Nghĩa là dân tộc đó phải chứa đựng trong lòng mình những tư tưởng, những khát vọng lớn lao, muốn vươn lên chinh phục thế giới bằng sức mạnh trí tuệ và bản lĩnh riêng có của mình. Nước ta đã trải qua 4.000 năm lịch sử, nhưng chúng ta chưa bao giờ là một “người khổng lồ” của thế giới, bởi chúng ta chưa từng có những tư tưởng vĩ đại
Nói lên khát vọng của người Việt xưa, ca dao có câu:
Tháng mười ta lại có thêm lúa mùa
Nếu ăn không hết còn thừa
Bán mua áo mặc là vừa ấm no”
 |
| Ảnh minh họa, |
Bài ca dao đã nói lên khát vọng của người Việt Nam, một khát vọng hết sức bình dị và thiết thực: Có được một cuộc sống ấm no, đầy đủ. Nhưng đó cũng là một khát vọng rất nhỏ bé, thể hiện tâm lí “tiểu nông” từ lâu đã ăn sâu vào máu của người Việt: Tâm lí “cầu an”, “cầu nhàn”. Trong đó hoàn toàn không có chỗ cho những ước vọng lớn lao, những tư tưởng vĩ đại về kinh tế, chính trị, lãnh thổ… Chính tâm lí đó đã làm cho người Việt mắc bệnh “tự thỏa mãn” dẫn đến sự trì trệ trong ý thức làm đất nước chậm phát triển.
Trong chúng ta nhiều người nhầm tưởng rằng cùng với sự đi lên của đất nước sau hàng chục năm đổi mới, tâm lí đó đã biến mất. Nhưng không nó vẫn đang tồn tại và ngày càng phát triển.
Nhìn vào thực tiễn sẽ nhận thấy, với người lao động bình thường: nông dân, công nhân, thương nhân,... mơ ước về một cuộc sống đủ ăn, đủ tiêu, có chút dư giả vẫn là mục tiêu theo đuổi suốt đời của họ. Còn với những trí thức tương lai của đất nước (những học sinh, sinh viên) mong muốn của họ là kiếm được mảnh bằng để ra đời tìm được công việc với đồng lương đủ sống.
GS Nguyễn Lân Dũng: Rất nhiều người Việt ham tiền, vô cảm, hèn nhát
Thêm một nhà nghiên cứu “nã đạn” về tính xấu của người Việt
PGS.TS Trịnh Hòa Bình: Người Việt xấu nhất là thói hám danh, chuộng lạ
Nhìn nhận thực tế, người Việt Nam vẫn chưa có những tư tưởng và khát vọng lớn. Chúng ta vẫn đang loay quanh trong lũy tre làng mà chúng ta tưởng rằng chúng ta đã thoát ra được từ mấy chục năm trước. Đó là một trong những khuyết điểm lớn nhất và quan trọng nhất của người Việt. Bởi suy cho cùng, tư tưởng là ngọn đèn chỉ đường, là yếu tố nội lực thúc đẩy con người đi lên phía trước và gặt hái thành công.
Nhà văn, nhà triết học Đi–đơ–rô từng nói “Anh sẽ không làm được gì nếu không có mục đích, anh cũng sẽ không làm được gì vĩ đại nếu mục đích của anh tầm thường”. Nếu chúng ta cứ mãi chỉ có những “mục đích tầm thường” chúng ta sẽ không bao giờ “lớn lên” được.
Khi xem xét những yếu tố nội tại ảnh hưởng tới tư tưởng, khát vọng lớn của con người và lớn hơn là một dân tộc, có thể nhận thấy tinh thần dân tộc, ý thức tự cường, tự hào, tự tôn dân tộc đóng một vai trò quan trọng.
Chúng ta vẫn thường nhận thấy người Việt Nam rất có lòng tự hào, tự tôn dân tộc, nhưng thực tế đã cho thấy người Việt cũng mắc “bệnh tự ti dân tộc” nữa. Người viết bài này đã từng gặp không ít trường hợp (có những trường hợp là trí thức có tầm cỡ) thường đem Việt Nam ra so sánh với các nước Âu Mỹ phát triển và cuối cùng đi tới một kết luận giống nhau: Ca ngợi nước ngoài và châm biếm, chê bai nước mình lạc hậu.
Đây là một trong những biểu hiện của bệnh “tự ti dân tộc” và biểu hiện của sự thiếu lòng tin vào dân tộc mình. Những người “mắc bệnh” này thường bi quan về tương lai phát triển của đất nước cũng như có cái nhìn tiêu cực với những vấn đề nảy sinh trong đời sống xã hội. Họ không nhìn thấy những điểm mạnh của dân tộc và khả năng phát huy những điểm mạnh ấy, hoặc giả nhìn thấy thì họ cũng không tin rằng những điểm mạnh đó có thể mang lại thành công cho đất nước.
Đó là một khuyết điểm “chết người” của người Việt. Bởi niềm tin vào sức mạnh của dân tộc, lòng tự hào, tự tôn dân tộc là căn cốt để tạo nên sức mạnh cho con người và dân tộc Việt Nam. Thiếu đi niềm tin thì chẳng khác gì cây không có rễ, sông không có nguồn, không thể nào tồn tại độc lập được chứ đừng nói gì tới thành công.
Mà niềm tin, lòng tự hào, tự tôn dân tộc của chúng ta là hoàn toàn chính đáng và có cơ sở. Xét như nước chúng ta, đất đai rộng hơn 300 nghìn km², dân đông hơn 90 triệu người, văn hóa có bề dày hàng nghìn năm, lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước vô cùng anh hùng. Chúng ta có núi, sông, biển, tài nguyên… nghĩa là có hầu hết những gì mà một quốc gia cần để phát triển. Chúng ta chỉ thiếu con người, hay đúng hơn chúng ta thiếu một những con người có tư tưởng và khát vọng lớn, có lòng tự tôn, tự cường và lòng tin vào sức mạnh của dân tộc. Nếu cả 90 triệu con người Việt Nam đều nhận thức và làm được điều đó thì chúng ta sẽ là vô địch.
Người Việt Nam có những điểm mạnh mà thế giới phải công nhận và kính phục nhưng người Việt Nam cũng có những khuyết điểm mà chúng ta phải tự thừa nhận và khắc phục nó. Người Việt “mạnh” hay “yếu”, điều đó phụ thuộc vào lời nói và hành động của mỗi chúng ta
